Płonie kukła Rawany

Dussehra – zło zwyciężone

Dussehra, święto obchodzone w Indiach, Nepalu, Bangladeszu i na Sri Lance, przybiera różne formy i różne imiona. W zależności od regionu możemy zetknąć się z nazwą Vijaya Dashami, Dasara, Daisan, Dashain albo Maha Navami, wszystkie te nazwy, etymologicznie i mitologicznie nawiązując do zwycięstwa boga Ramy nad dziesięciogłowym demonem Rawaną, (albo zwycięstwa Durgi nad Mahishasurem), opisują celebrację zwycięstwa dobra nad złem.

Święto, jak większość ważnych dni w tym rejonie świata, wyznacza kalendarz księżycowy. W przypadku Dussehra jest to dziesiąty dzień jasnej połowy miesiąca Aświn (Ashvin), co oczywiście niewiele mówi człowiekowi Zachodu, posługującemu się kalendarzem solarnym, no może tylko tyle, że Dussehra to święto ruchome i każdego roku przypada na inną datę. Dussehra stanowi kulminację święta Navaratri – dziewięciu nocy poświęconych bogini Durdze, o którym już kiedyś pisaliśmy, ale w wielu miejscach poświęcone jest wyłącznie Ramie i jego wielkiej wiktorii nad legendarnym królem Lanki Rawaną.

W przypadku większości indyjskich świąt religijnych ich pochodzenia i początków można dopatrywać się w wielu różnych źródłach, niemal żaden indyjski „festiwal” nie jest jednoznaczny i pewnie dlatego przybiera wiele różnych form. Również święto Dussehra można potraktować przynajmniej „dwutorowo”, jako święto Durgi bądź Ramy. Ponieważ małżonce Śiwy poświęciliśmy już na tych łamach sporo miejsca, tym razem skupimy się na Ramie.

Indyjskie eposy Mahabharata i Ramajana spełniły w Indiach podobną rolę jak eposy homeryckie w Europie – spopularyzowały (a czasem wręcz stworzyły) rozmaite postaci religijno-mitologiczne, utrwalając ich pozycję w panteonie i w kulturze ludzkości. Ramajana poświęcona jest bóstwu-rycerzowi Ramie, przybliża także postaci jego boskiej małżonki Sity oraz dzielnego boga o małpiej twarzy, Hanumana. Dussehra nawiązuje bezpośrednio do Ramajany i zawartych w niej opowieści. A było to tak:

Demoniczny król Lanki, Rawana, miał ładną, ale również demoniczną siostrę imieniem Śurpanakha. Siostra owa zapałała gorącą namiętnością do dwóch boskich braci – Ramy i Lakszmany. Niestety, nie była w typie Lakszmany, a Rama był już żonaty. Jedynym wyjściem było ukatrupienie rywalki. Jednak, gdy groźby Śurpanakhi dotarły do uszu Lakszmany, boski brat boskiego Ramy wściekł się tak, że odrąbał nieszczęsnej demonicy nos i uszy, niwecząc tym samym raz na zawsze jej nadzieje na zamążpójście. Okaleczenie siostry rozwścieczyło z kolei Rawanę, który uprowadził Sitę, małżonkę Ramy, i zaczęła się wojna. O kobietę, podobnie jak w przypadku wojny trojańskiej. Rodzinne niesnaski i prywatne odwety to jednak jedynie zewnętrzna szata głębszej myśli. Rawana i jego demoniczny dwór uosabiają wszystko co złe, mroczne, niosące cierpienie, a Rama i jego zwycięska armia to jasna strona mocy, niosąca ulgę i zbawienie umęczonemu ludowi bożemu. Właśnie to odwieczne starcie ciemnej i jasnej strony, z położeniem akcentu na zwycięstwo tej drugiej, upamiętnia doroczne święto Dussehra. I to bez względu na to, czy nawiązuje do Ramajany i Ramy, Mahabharaty i pięciu braci Pandanów, czy do bohaterskich czynów boskiej Durgi.

120-dussehraW różnych częściach Indii i krajów ościennych Dussehrę świętuje się nieco inaczej, ale zwykle celebracja łączy się z wizytą w świątyni, składaniem ofiar z pożywienia, kwiatów i maślanych lampek na domowych ołtarzykach, organizowaniem przyświątynnych lub ogólno miejskich jarmarków, festynów i uroczystych procesji. Głównym bohaterem ulicznych parad jest zwykle legendarny władca Lanki występujący pod postacią licznych wyobrażeń. Mogą to być wykonane z różnych materiałów kukły, albo gigantyczne maski przedstawiające dziesięć groźnie wyszczerzonych twarzy Rawany. Po procesji, zwykle wieczorem, kukły i maski kończą wśród płomieni świątecznych ognisk. Spalenie Rawany to symboliczne oczyszczenie świata z grzechów i wszelkiego zła. Stare odchodzi, nadchodzi czas nowej prosperity, dlatego wielu Indusów uważa, że Dussehra to dobry czas na nowe przedsięwzięcia, projekty, biznesy, podróże, w każdym razie – warto zacząć coś nowego. Ludzie wymieniają się również podarkami i, jak to w święta, raczą się tradycyjnymi potrawami i słodkościami. Na przykład w indyjskim Bengalu i w Bangladeszu przygotowuje się w tym dniu świąteczne placuszki luchi i ziemniaczany przysmak alu dum.

W Indiach Północnych Dussehra jest okazją do wystawiania Ramlila, tradycyjnych barwnych inscenizacji kostiumowych opowiadających historię Ramy, Rawany, Sity i innych bohaterów Ramajany.

W Mysore, w stanie Karnataka, odbywa się szczególnie uroczysta procesja z ogromnym posągiem bogini Chamundeshwari (Durgi) siedzącej na tronie ustawionym na grzbietach słoni. Również w Karnatace w czasie obchodów Dussehra błogosławi się wszelkiego rodzaju narzędzia pracy, zarówno te tradycyjne, jak i zupełnie współczesne młotki, patelnie i laptopy.

W każdym mieście, w każdym stanie i każdym regionie Indii i sąsiadów odnajdziemy lokalny koloryt, charakterystyczny, odmienny rys obchodów, wszędzie jest jednak radośnie, kolorowo i świątecznie, są fajerwerki i odświętne ubrania, czoła wiernych ozdabiają odświętne tiki i w większości zakątków Indii Szerokopojętych płoną ogniska symbolicznie unicestwiające zło. Ludzkość dostaje kolejną szansę na nowe, lepsze życie.

Jeśli wybierasz się do Indii Szerokopojętych i potrzebujesz inspiracji, zajrzyj na stronę naszego biura podróży.
Skontaktuj się jeśli potrzebujesz pomocy w organizacji pobytu:
info@strefawypraw.com.pl | tel. 12 4441293

biuro podróży STREFA WYPRAW

Jedna myśl na temat “Dussehra – zło zwyciężone

Dodaj komentarz

Comments Protected by WP-SpamShield Spam Filter